صحبت منوروف

اوزبیکستان حقیده

نوروزبیره می

جستجوی وجوه مشترک بین دین و سکولاریزم در کشورهای اسلامی

|
|
۱۵
قوس
۱۳۹۳

alt

اشتراک کنندگان پس از ختم کنفرانس

 

 

کنفرانس علمی در موضوع جستجوی وجوه مشترک

 

بین دین و سکولاریزم در کشورهای اسلامی

 

 

 

درسال 2004، به روزهای 1 – 3 اکتوبر در شهر تاریخی سمرقند پایتخت امیر تیمور کبیر زیر عنوان «جستجوی مناسبات منطقی میان دین و سکولاریزم در کشور های اسلامی» یک همایش علمی به مقیاس بین المللی به ابتکار یونسکو برگزار شده بود.

درین همایش علاوه برعده زیادی از دانشمندان و متخصصان ساحه ازشرق و غرب، برخی از رهبران موسسات عالی تعلیمی و ادارهٔ امور دینی، مرکز ملی حقوق انسان، مرکز تحقیقاتی امام بخاری، انستیتوتهای شرقشناسی و اکادمی علوم اوزبیکستان اشتراک داشتند.

در جریان کنفرانس با برخی از دانشمند تورکیه، آلمان و قزاقستان آشناشدم و مجال یافتم با دوکتور احمد النعیم که قبلا با آثار او آشنایی داشتم از نزدیک ملاقات نمایم.  

دوکتور احمد النعیم شخصیت برجستهٔ سودانی که به صفت کارشناس متخصص درسازمان ملل متحد کار میکند، یک حقوقدان ریفورمیست است که معتقد است تنها با استفادهٔ خلاقانه از قیاس، اجماع و عرف، بر اساس اجتهاد آزاد به شیوهٔ عمر فاروق میتوان، حقوق اسلام را با خواست و ایجابات زمان کنونی هماهنگ ساخت. او درردیف حقوقدانان ریفورمیست مشهوریچون محـمـد سعید عشماوی (در مصـر)، محـمد ارکون (در الجـزایر)، الجـابریه (در مـراکش) و دوکتور سروش (در ایران) قراردارد.

دوکتور احمد النعیم کتاب بسیار ارزندهٔ خود را به نام «نحو تطویر التشریع الاسلامی» (درجهت تکامل بخشیدن به قوانین اسلامی) که حاوی طرح های اصلاح طلبانهٔ او میباشد و از متن انگلیس به عربی ترجم شده، به من اهدا کرد و من درکتاب خود به نام «حقوق اسلام، مذهب حنفی و فقهای تورکستان» که بزبان اوزبیکی تالیف کرده ام ازآن به حیث یک منبع استفاده کرده ام.

دانشمندان در سخنرانی های خود به موجودیت جوانب مشترک میان نظام سکولار از یک طرف و ادیان ومذاهب مختلف از طرف دیگر اشاره کرده، تاکید نمودند که تقویهٔ این گونه وجوه مشترک میتواند مناسبات همزیستی مسالمت آمیز پیروان مذاهب مختلف را تأمین کند.

مقالهٔ این جانب تحت عنوان «اوزبیک دولتچیلیگی تاریخیده بغری کینگلیک مدنیتی»(فرهنگ تسامح در تاریخ دولتمداری اوزبیکان» نوشته شده و درآن ضمن ارزیابی وسعت مشرب و خصوصیتِ تحمل پذیری دیگران در کرکتر خلق اوزبیک و مظاهر روشن آن در طول تاریخ ارزیابی شده بود. در زیر دوپاراگراف از مقالهٔ مذکور را نقل میکنم:

 «همین حالا در کشور اوزبیکستان بیش از 140 ملیت خورد و کلان و اقوام مختلف که به زبانهای کوناگون حرف میزنند، با برخورداری کامل از تساوی حقوق به مثابهٔ یک خانواده در کنارهم کار و زندگی میکنند. تشکیلات وسیعی به نام «مرکز فرهنگی بین الملل» در جهت هماهنگ سازی امور مدنی و تامین شرایط برای فعالیت های فرهنگی آنان کار میکند. همچنان پیروان ادیان و مذاهب مختلف، آزادانه به معابد خود رفته، بدون هیچ نوع قید و شرطی، مراسم دینی و مذهبی خود را انجام میدهند. در اوزبیکستان تحقیر به ملیت های دیگر و توهین به زبان، فرهنگ و عرف و عادات آنان یک عمل مذموم و بیگانه با فرهنگ مردم است. چون تسامح و تحمل دیگران جزء کرکتر خلق اوزبیک بوده، از جهان بینی تنگ نظرانه فاصله دارند، تعصبات ملی، دینی و مذهبی در رفتار و کردار آنان دیده نمی شود.

درین شکی نیست که متصف شدن با اینگونه وسعت نظر و فضایل عالی انسانی به خودی خود در نهاد انسانها پدید نمی آید. ریشه های آن با گذشته های دور و مراحل تاریخی معینی که ملت ها طی کرده اند پیوند می خورد. ملت ها مظاهر این گونه مدنیت و معنویت را، از نیاکان خود که حامی و اساسگذار ارزشهای ملی و معیارهای معنوی آنان بوده اند، به ارث می برند.

ترغیب و تشویق این گونه فضایل را در میان تورکان میتوان قرنها پیش ازین در سنگ نوشته های اورخون و در آثار شاعران و متفکران بزرگی چون محمود قاشغری، یوسف خاص حاجب، احمد یوگنکی، خواجه احمد یسوی، علیشیر نوایی، بابر، فضولی و مخدوم قلی به وضاحت مشاهده کرد. به طور مثال به این بیت نوایی که مردم تمام جهان را از دشمنی برحذر داشته و به دوستی فراخوانده است توجه بفرمایید. این بیت حکیمانه در اطراف کنبذ تندیس بزرگ او در باغ ملی اوزبیکستان که بنام او مسماست، نوشته شده است:

 

عالم اهلی بیلینگیز کیم ایش ایمس دشمنلیغ                                                                                                                              یار اولونگ بیربیرینگیزغه کیم ایرور یارلیغ ایش

 

ترجمه: (ای مردم جهان بدانید که دشمنی و عداوت کار پسندیده نیست. با همدیگر دوست و برادر باشید که دوستی امر ستوده است). 

 

یکی از نتایج عملی این وسعت نظر این است که از صدها سال به این طرف در توکستان زمین هیچگاه دربین پیروان ادیان مختلف جنگهای مذهبی روی نداده است».

 

alt

با دانشمندان اوزبیکستان، آلمان، تورکیه و قزاقستان

 دربرابر آرامگاه صاحبقران امیر تیمور در سمرقند.

alt

با دوست حقوق شناسم دوکتور احمد النعیم کارشناس متخصص 

درملل متحد از سودان، مولف کتاب ارزشمند « نحو تطویر التشریع الاسلامی»

 

alt

گوشه ای از«مرکز فرهنگی بین الملل» در تاشکینت


شو موضوعده



۱۳۹۳
ثور
۱۳






ستاکهولم، سویدن

info@baborshah.com